|
Historia gier
liczbowych w Polsce sięga roku 1768, kiedy to ustawa Sejmu powołała
do życia Loterię Liczbową. Rok później
Komisja Skarbowa, której loteria bezpośrednio podlegała,
zawarła kontrakt z Kompanią Genueńską. Owocem tego kontraktu
było otwarcie w Warszawie kantoru Lotto di Genova.
Loteria Liczbowa przetrwała w niewiele zmienionej formie do
roku 1839, kiedy została rozwiązana z uwagi na, jak to określono,
"zawiłości regulaminowe" i "niebezpieczny
charakter".
Gry liczbowe z
prawdziwego zdarzenia pojawiły się w Polsce dopiero w latach
pięćdziesiątych naszego wieku. 27 stycznia 1957
roku odbyło się pierwsze losowanie Dużego
Lotka - gry, która bez zasadniczych zmian przetrwała
aż do dzisiaj. Duży Lotek jest grą typu LOTTO,
w której losowanych jest 6 liczb z 49. Nie przyjęła się gra Mały
Lotek, w której losowano 5 liczb z 35. Z
wprowadzonej w 1981 roku gry Express
Lotek (5 z 42) zrezygnowano na początku roku 1998
(ostatnie losowanie odbyło się 17 stycznia 1998). Na jej
miejsce uruchomiona została gra Numerek,
która odbiega nieco od klasycznych zasad gier liczbowych, choć
w dalszym ciągu daje się zaliczyć do gier typu LOTTO.
W Numerku gracz typuje tylko jedną
liczbę, a stopień wygranej zależy nie tylko od trafienia
tejże liczby, ale też innych, typowanych przez lottomat.
Od czasu do czasu (Wielkanoc, Dzień Dziecka, Sylwester) odbywają
się też losowania Zakładów
Specjalnych, w których losuje się 5 liczb z
45.
Ogólnie
rzecz biorąc, gry liczbowe polegają na losowaniu kilku lub
kilkunastu liczb z zadanego zakresu. Im więcej wylosowanych liczb
grający wytypuje trafnie, tym większą nagrodę
otrzyma. Poszczególne gry oczywiście różnią się między sobą
ilością liczb - zarówno losowanych jak i typowanych,
wysokością stawek, dodatkowymi premiami itp. Należy jednak
rozróżnić dwa podstawowe klasy gier liczbowych: gry typu LOTTO
i gry typu KENO.
Duży Lotek
Gra polega na
wytypowaniu w zakładach prostych sześciu z 49 liczb, a w zakładach
systemowych od siedmiu do dwunastu z 49 liczb.
Możemy typować liczby w zakładach (od 1 do 8) umieszczonych
na jednym blankiecie albo na chybił trafił wytypować liczby
w zakładach (od 1 do 10) umieszczonych na jednym kuponie.
Grający zawiera zakłady na najbliższe losowanie lub - z
wyprzedzeniem - na kolejne (od 2 do 10).
Express
Lotek
Gra polega na
wytypowaniu w zakładach prostych pięciu z 42 liczb, a w zakładach
systemowych od sześciu do dwunastu z 42 liczb.
Możemy typować liczby w zakładach (od 1 do 8) umieszczonych
na jednym blankiecie albo na chybił trafił wytypować liczby
w zakładach (od 1 do 10) umieszczonych na jednym kuponie.
Grający zawiera zakłady na najbliższe losowanie lub - z
wyprzedzeniem - na kolejne (od 2 do 10).
Multi Lotek
Gra polega na
wytypowaniu od jednej do dziesięciu z 80 liczb. Losowanych
jest 20 liczb. Grający zawiera zakłady na najbliższe
losowanie lub - z wyprzedzeniem - na kolejne (od 2 do 10). Możemy
typować liczby w zakładach (od 1 do 3) umieszczonych na
jednym blankiecie albo na chybił trafił wytypować liczby w
zakładach (od 1 do 10) umieszczonych na jednym kuponie. Grający
wybiera stawkę, za jaką chce grać: od 1 do 10 zł.
Twój Szczęśliwy Numerek
Gra polega na
wytypowaniu jednej liczby ze zbioru od 1 do 36 (włącznie) i
czterech nie powtarzających się liczb ze zbioru od 1 do 45
(włącznie). Typujemy poprzez ustne przekazanie wybranych
liczb pracownikowi kolektury, zaznaczenie (skreślenie) liczb
na specjalnym blankiecie lub przekazujemy w kolekturze
zlecenie gry metodą "chybił trafił". W Twoim Szczęśliwym
Numerku nie można zawierać zakładów systemowych.
Zakłady Specjalne
Gra polega na
wytypowaniu pięciu z 45 liczb. Możemy typować liczby w zakładach
(od 1 do 8) umieszczonych na jednym blankiecie albo na chybił
trafił wytypować liczby w zakładach (od 1 do 10)
umieszczonych na jednym kuponie. Zakłady można zawierać
tylko na najbliższe losowanie. Nie ma zakładów systemowych.
Zakłady Specjalne organizowane są z różnych okazji, jak na
przykład Dzień Dziecka, Wielkanoc, Nowy Rok i inne.
Grę liczbową polegającą na losowaniu k liczb z n możliwych
można opisać za pomocą następujących parametrów:
| Parametr |
Gra
liczbowa |
| ExpressL |
DL |
ML |
| Ilość
liczb z których się losuje |
42 |
49 |
80 |
| Ilość
losowanych liczb |
5 |
6 |
20 |
| Liczba
możliwych skreśleń na kuponie |
5 |
6-12 |
1-10 |
| Gra
systemowa |
Tak |
Tak |
Tak
|
| Gwarantowana
wygrana |
Nie |
Nie |
Tak |
| Minimalne
trafienie |
3 |
3 |
0 |
| Stawka
z 1 zakład prosty |
1,20
zł |
1,20
zł |
1,20
zł |
KOMISJA BEZ
TAJEMNIC
Podczas
transmisji telewizyjnej, gdy prezenter wygłasza formułkę
“losowanie odbywa się pod nadzorem komisji kontroli gier i
zakładów”, kamera z dalekiego planu pokazuje trójkę
anonimowych ludzi. Telewidzowie i inne zainteresowane tematem
osoby często pytają o to, co robią w studio te trzy osoby i
co od nich zależy.
Zasady powoływania
komisji
Komisja składa
się z dwunastu osób powoływanych przez dyrektora P. P.
Totalizator Sportowy na czas nieokreślony. W jej skład wchodzą
zasłużeni działacze kultury fizycznej i turystyki, pracownicy
Ministerstwa Finansów i emerytowani pracownicy Totalizatora
Sportowego. Pion operacyjny centrali ustala tygodniowy grafik.
Codziennie dyżur pełni sześć osób. Trzy z nich nadzorują
przebieg losowania w telewizji, pozostali kontrolują pracę
centralnego komputera: zamknięcie terminalu, wprowadzenie wyników
losowania i ustalenie wysokości wygranych.
Regulamin
losowania
W telewizyjnym
studio członkowie komisji zjawiają się ponad godzinę przed
rozpoczęciem transmisji z losowania. Jedna z tych osób posiada
klucz do szafy pancernej, w której przechowywane są maszyny do
losowania oraz tulejki z piłeczkami. Pierwszą czynnością
jest sprawdzenie kolorowych piłeczek. W przypadku, gdyby
stwierdzono nawet minimalną niezgodność z normą, wymianie
musiałby ulec cały zestaw. Piłeczki układane są zgodnie z
numeracją w kasecie maszyny losującej, która również musi
być wcześniej sprawdzona. W trakcie transmisji do obowiązków
komisji należy nadzorowanie przebiegu losowania, a więc
czuwanie nad tym, czy wypowiedzi prowadzącego pokrywają się
ze stanem faktycznym.
Po zakończeniu
losowania członkowie komisji podpisują protokół. Ten nieduży
arkusz papieru ma dla niektórych grających wartość fortuny,
stanowi on bowiem jedyny oficjalny dokument, na podstawie którego
wylosowane liczby wprowadzane są do centralnego komputera.
Czy na pewno
komisja bez tajemnic?
Jednym z
najbardziej nurtujących problemów jest kwestia trudności z
zasileniem składu komisji przez nowe, często bardzo tym
zainteresowane, związane z Totalizatorem osoby. Jak dotąd,
wydaje się to prawie niemożliwe, gdyż nawet wieloletnie
starania w tym względzie okazują się bezskuteczne. A możliwość
taka niewątpliwie sprawiłaby, iż komisja rzeczywiście nie
stanowiłaby dla grających i widzów żadnej tajemnicy.
|
